Wat is het Landelijk afsprakenstelsel voor gezondheidsgegevens?

Het Landelijk afsprakenstelsel is de centrale plek voor generieke, herbruikbare afspraken die nodig zijn voor gegevensuitwisseling en databeschikbaarheid in de zorg.

Deze afspraken:

  • gaan over juridische, organisatorische, semantische en technische afspraken;
  • zijn te gebruiken bij alle uitwisselingen en bevragingen van gezondheidsgegevens tussen zorgaanbieders.

Eerst richten we ons op afspraken die organisaties helpen te voldoen aan de Wegiz en aansluiten op de randvoorwaarden van de EHDS. Daarna breidt het stelsel zich stap voor stap uit naar meer sectoren en toepassingen binnen het gezondheidsinformatiestelsel, van de medisch specialistische zorg tot het sociaal domein.

 

Hoe werkt het?

De landelijke afspraken zijn onderdeel van het Twiin Afsprakenstelsel en herkenbaar gelabeld. In de loop van de tijd komen er steeds meer afspraken met dit label in het afsprakenstelsel. Zo ontstaat stap voor stap het Landelijk afsprakenstelsel.

Samen met andere afsprakenstelsels zijn richtlijnen opgesteld voor het verwijzen naar landelijke afspraken in Twiin. Belangrijke uitgangspunten:

  • landelijke afspraken zijn duidelijk afgebakend binnen het Twiin Afsprakenstelsel 
  • verwijzingen vanuit andere afsprakenstelsels verlopen via vaste URL’s 
  • alle landelijke afspraken zijn vindbaar via een centrale index met meta-informatie 
  • verwijzingen vanuit Twiin naar andere bronnen blijven mogelijk 

Daarnaast wordt inzichtelijk gemaakt welke afsprakenstelsels verwijzen naar de landelijke afspraken in het Twiin Afsprakenstelsel. Zo ontstaat inzicht in het gebruik van de landelijke afspraken door de verschillende afsprakenstelsels.

 

Wat zijn de hulpmiddelen om aan de slag te gaan?

Om afspraken te ontwikkelen en aan te leveren binnen het Landelijk afsprakenstelsel, biedt Twiin verschillende richtlijnen en hulpmiddelen.

Harmonisatie-richtlijnen 

Ontwikkelsjabloon voor zorgtoepassingen 

Ontwikkelsjabloon voor generieke functies 

Hiermee bereiken we dat afspraken beter op elkaar aansluiten, herbruikbaar zijn en breder in de praktijk toepasbaar worden.

 

Hoe zien de landelijke ontwikkelingen en werkagenda eruit?

De landelijke afspraken worden ontwikkeld en aangeleverd door VWS-programma’s, waaronder:

  • Implementatie Generieke Functies 
  • Landelijk Dekkend Netwerk 
  • Data op orde 
  • Data voor burgers 

In de landelijke werkagenda staat welke afspraken wanneer worden opgeleverd. Het VWS-programma Transitie Landelijk afsprakenstelsel begeleidt dit proces. Ook bestaande afspraken uit andere afsprakenstelsels worden beoordeeld op herbruikbaarheid en waar passend opgenomen als landelijke afspraak.

Het Landelijk afsprakenstelsel groeit stap voor stap verder. Nieuwe afspraken worden toegevoegd, bestaande afspraken verbeteren we continu en steeds meer partijen sluiten aan. Zo ervaren steeds meer zorgverleners en patiënten de voordelen van één centrale plek voor generieke landelijke afspraken over gegevensuitwisseling.

Bekijk hier de landelijke werkagenda

 

Hoe wordt er samengewerkt en met welke governance?

Het Landelijk afsprakenstelsel ontwikkelt zich richting publieke regie onder de toekomstige Gezondheidsdata-autoriteit (GDA). Tot die tijd werken we in een hybride vorm van publiek-private samenwerking met brede betrokkenheid.

Daarbij bouwen we voort op de bestaande governance van Twiin en werken we stap voor stap toe naar meer publieke regie. De voorgestelde governance en ontwikkelrichting zijn opgenomen in het Adviesrapport governance Landelijk afsprakenstelsel.

  • Programma Twiin blijft onverminderd verantwoordelijk voor een aantal functies, waaronder verbinden van infrastructuren 
  • ondersteunen van implementatie en beproevingen binnen landelijke kaders 
  • diensten zoals aansluiten, validatie en ketenregie 
     

Deze functies blijven binnen Twiin totdat duidelijk is geworden hoe deze functies kunnen worden geborgd. De uitvoering van diensten wordt in de opschalingsfase zo snel mogelijk buiten het programma geplaatst.

 

Meer informatie en beleidsbasis

Het ministerie van VWS heeft een beleidslijn opgesteld voor het Landelijk afsprakenstelsel. Deze beleidslijn geeft richting aan de uitvoering van activiteiten. De actuele beleidsuitwerking is vastgelegd in de beleidsmemo dd 17 maart 2026.

[Download beleidsmemo/link bron VWS]

 

[afbeelding van animatie VWS]

 

Deze pagina wordt regelmatig bijgewerkt met nieuwe ontwikkelingen en actuele informatie.