15 april 2021
Deze week sluit Amsterdam UMC aan op het Twiin-systeem voor uitwisseling van radiologische beelden. Daarmee zijn alle umc’s landelijk beikbaar, net als vrijwel alle andere ziekenhuizen. Reden voor Twiin om samen met de ziekenhuizen te vieren dat 100% dekking zo goed als bereikt is. Tegelijkertijd wordt een nieuwe functionaliteit gelanceerd waarmee beelden naar de patiënt kunnen worden gestuurd.

Dat de hopeloos verouderde dvd nog steeds op grote schaal wordt gebruikt in de zorg, is menigeen al jaren een doorn in het oog. Met de landelijke dekking van een netwerk komt daar een einde aan. Vorig jaar sloot St Jansdal als eerste ziekenhuis aan en nu is het dus zo goed als voltooid.

‘Aan wie je het ook vraagt: het is onvoorstelbaar snel gegaan’, Herman Pieterman. Hij is gepensioneerd radioloog van het Erasmus MC en één van de karrentrekkers van het project. ‘Het is een voorbeeld van goede samenwerking’, vindt hij. ‘Dit soort projecten was te vaak een feestje van de ICT-afdeling of iets waar de directie mooie sier mee wilde maken. In dit geval zijn de artsen ook betrokken. Dat is cruciaal. Ook de juridische afdelingen en de security-deskundigen speelden een rol.’

Tijd om samen successen te vieren

‘Een aantal ziekenhuizen is nog bezig met de aansluiting, maar dat is een kwestie van weken.’ zegt Onno Gabel, projectleider van het project DVDexit. Met een virtuele bijeenkomst viert Twiin samen met de deelnemende en ondersteunende partijen alvast de landelijke dekking van het systeem voor het uitwisselen van beelden en verslagen. De dvd kan daarmee definitief de prullenbak in.

grafiek verzonden onderzoeken

‘Het aantal dvd’s droogt snel op’, zegt Gabel. ‘Dat zien we ook in de cijfers. Afgelopen maand is er ongeveer de helft minder via dvd’s gegaan. We zijn inmiddels ook begonnen met de zelfstandige klinieken. Ik verwacht dat we voor het eind van dit jaar afgezien van de ziekenhuizen nog zeker vijftig zorginstellingen hebben gesloten.’

Het gebruik steeg de afgelopen maanden exponentieel, tot iets meer dan 50.000 in de maand maart.

Zorgbericht

Project DVDexit luistert het vieren van de bereikte mijlpaal op met de lancering van een nieuwe functionaliteit: Zorgbericht. Die optie, vergelijkbaar met beveiligde e-mail, zorgt ervoor dat ook de patiënt de beelden niet meer op een dvd’tje mee naar huis krijgt. Een doel dat het programma al van begin af aan had. ‘We wilden de ziekenhuizen aansluiten en gelijk de patiënt meenemen’, zegt Pieterman. ‘Maar dit is een kortetermijnoplossing’, benadrukt hij. Dit schept ruimte voor structurele oplossingen. Of dat een PGO (Persoonlijke Gezondheidsomgeving, red.) kan zijn? Ja, daar zijn we nu over aan het nadenken, maar dat is nog niet concreet.’

Tussenstap

Het is een belangrijke kanttekening: het Twiin-systeem is een tussenstap. ‘We kopen hiermee tijd om te werken aan een definitieve oplossing’, zegt ook projectleider Gabel. Zo is binnen Twiin het project Knooppunt gestart, waarbij diverse XDS-netwerken aan elkaar geknoopt worden. Dat gebeurt op basis van het Twiin-afsprakenstelsel. Gabel: ‘Zo’n netwerk geeft een pull-mogelijkheid. Dat betekent dat een ziekenhuis zelf gegevens kan ophalen, in plaats van dat ze verzonden moeten worden. Dat is complexer, onder meer omdat de patiënt dan expliciet toestemming moet geven.’ De uiteindelijke stip op de horizon is een radiologisch dashboard, zegt Gabel. ‘Daarop moet de arts alle onderzoeken die een patiënt heeft ondergaan – en waarvoor toestemming is verleend – kunnen zien.’

Doorzettingsvermogen

De weg daar naartoe is nog lang, net zoals het DVDexit-project ook het nodige geduld en doorzettingsvermogen vergde. ‘Dit stond in 2020 bij niemand op de agenda’, weet Gabel. ‘De eerste reactie die we kregen was altijd: we hebben al andere projecten gepland. We hebben eigenlijk geen ruimte voor iets extra’s.’

Prioriteiten

Gevraagd naar de sleutel voor het succes, wijst de projectleider op een aantal factoren. ‘We hadden de steun van een aantal belangrijke partijen, zoals de NVvR (Nederlandse Vereniging van Radiologie, red), de NVZ en de NFU. Zij hebben allemaal geholpen, bijvoorbeeld als een ziekenhuis niet reageerde of als het ergens heel traag ging. De grootste uitdaging waren ziekenhuizen met andere prioriteiten.’

Daarnaast bleek het cruciaal om de ziekenhuizen zoveel mogelijk bij de hand te nemen. ‘De zorgverzekeraars hebben de financiële barrières weggehaald en wij hadden de draaiboeken al helemaal klaarliggen. We klopten aan bij de ziekenhuizen met een volledig voorgekookt stappenplan. Dat versnelt enorm. Ze zijn met zoveel dingen bezig dat ze de aandacht er niet voor hebben. Bovendien hebben met name de kleinere ziekenhuizen de expertise niet in huis.’

Patiënt-identificatie

Een volgens Herman Pieterman typisch Nederlands obstakel was de patiënt-identificatie. Dat gaat via een geverifieerd BSN-nummer. ‘Dat had NICTIZ in 2010 al bepaald’, zegt Pieterman. Toch leidde het tot een administratief probleem. Projectleider Onno Gabel: ‘Dan kom je terecht in de wondere wereld van de standaarden. De één kan alleen DICOM A sturen, terwijl de ander alleen DICOM B kan lezen… Er is besloten A de standaard te maken, maar het zijn langzame processen om software aan te passen. Maar goed: er is in ieder geval beweging. Zo serieus wordt het onderwerp inmiddels dus wel genomen.’

Lange weg te gaan

Het bereiken van deze mijlpaal is van symbolisch belang, denken de betrokkenen. Want er is nog een lange weg te gaan met een hoop nieuwe obstakels. Maar toch: met de geleerde lessen en de behaalde resultaten onder de arm hopen de initiatiefnemers dat het vertrouwen en enthousiasme toeneemt. Dat kan helpen vaart te maken. ‘We hebben laten zien dat het echt kan als je het samen doet’, zegt Gabel. ‘Ik denk dat dit wel een enorme aardverschuiving teweeg brengt.’

 

Bron: Zorgvisie